PHCN cho BN chấn thương sọ não trong giai đoạn hồi phục

PHCN cho BN chấn thương sọ não trong giai đoạn hồi phục

1. Định nghĩa: CTSN là những tổn thương não nguyên phát hay thứ phát do nguyên nhân chấn thương, gây ảnh hưởng các chức năng vận động cảm giác, giác quan, tâm thần và hành vi.

2. Mục tiêu

- Chuyển BN ở chế độ chăm sóc tích cực, điều dưỡng sang chế độ vận động và thức tỉnh

- Tăng cường tối đa hoạt động chức năng: sinh hoạt và di chuyển

- Ngăn ngừa thương tật thứ cấp

- Điều chỉnh các khó khăn về nhận thức, giác quan, hành vi, ngôn ngữ.

3.  Điều trị

- Co giật: động kinh sau CTSN được thống kê từ 5- 50%. Nên dùng nhóm Carbamazepine do không ảnh hưởng đến chức năng nhận thức

- Nếu có co cứng, phối hợp dùng thêm các thuốc giãn cơ

Kích thích thức tỉnh thông qua các giác quan:

- Thính giác: Nghe tiếng người thân, thường xuyên có người nói chuyện với BN, cho nghe đài, tivi sớm

-Thị giác: để các vật có màu sắc sặc sỡ quanh BN, tập cầm nắm các đồ vật khác nhau.

- Nếu liệt mặt nặng cần khâu đóng mí mắt để bảo vệ giác mạc.

- Cho BN ngồi sớm và thường xuyên ngồi, đưa ra ngoài trời và giao lưu với các BN khác

4. Ngăn ngừa và điều trị thương tật thứ cấp

- Đề phòng ngừa co rút, cần đặt tư thế đúng luân phiên

- Tập thụ động theo tầm vận động khớp

- Đặt nẹp nắn chỉnh hình cứng hoặc mềm. Điều trị co rút bằng phẫu thuật 18 tháng sau chấn thương

-Cốt hóa lạc chỗ: cần cho BN tập theo tầm vận động khớp nhẹ nhàng chú ý tư thế của chi, đề phòng cứng khớp. Phẫu thuật cắt bỏ mô xương

* Tập chức năng:

- Bài tập mạnh cơ

- Tập các hoạt động sinh hoạt hàng ngày: HĐTL

- Tập lăn trở và di chuyển

- Tập đi

- Tập thăng bằng và điều hợp

* Nhận thức và hành vi:

- Ngôn ngữ: có thể phải sử dụng các kỹ năng giao tiếp hỗ trợ khác như bảng chữ cái, bảng tranh, hay giao tiếp bằng dấu...

- RL về tâm lý và tâm thần: kém nhận thức về bản thân, cơn bột phát trí nhớ giảm, rối loạn hành vi, ...kiểm soát bằng các thuốc an thần

- Nếu RL hành vi nặng, cần chuyển hoặc phối hợp điều trị với các chuyên gia tâm thần

- Trầm cảm thường gặp ở BN CTSN, nên phối hợp với gia đình có những biện pháp động viên, nâng đỡ, dùng thuốc hưng thần và hoạt động trị liệu.